Reforma wskaźników referencyjnych w Polsce wchodzi w decydującą fazę. Wbrew temu, co pisano w mediach jeszcze w 2023, WIRON nie zastąpi WIBOR-u — w grudniu 2024 Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej zrezygnował z tego wskaźnika i wybrał nowy: POLSTR (Polish Short-Term Rate). To on od końca 2027 ma definitywnie zastąpić WIBOR w polskich kredytach hipotecznych.
Co się zmieniło: WIRON wypadł, jest POLSTR
Reforma trwa od 2022 roku i przeszła już istotny zwrot. Pierwotnie wybranym następcą WIBOR-u był WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight). Komitet Sterujący ogłosił to we wrześniu 2022, a od lutego 2023 WIRON miał formalny status wskaźnika referencyjnego. Pierwsze kredyty hipoteczne oparte na WIRON wprowadził ING Bank Śląski.
Problem pojawił się w toku analiz: WIRON okazał się nieadekwatny do potrzeb rynku. Wykazywał wysoką zmienność mimo stabilnych stóp procentowych, co przekładało się na wyższe marże i większe raty u kredytobiorców ING.
W grudniu 2024 Komitet Sterujący NGR podjął decyzję o rezygnacji z WIRON-u. Wybrano nowy indeks, który otrzymał oficjalną nazwę POLSTR (Polish Short-Term Rate).
Jeśli masz kredyt oparty na WIRON (głównie klienci ING z lat 2023–2024), Twoja umowa zostanie skonwertowana na POLSTR razem z kredytami WIBOR-owymi. Nowych kredytów na WIRON banki już nie udzielają.
Czym jest POLSTR i jak działa
POLSTR jest administrowany przez GPW Benchmark S.A. i opiera się wyłącznie na realnych transakcjach overnight (jednodniowych depozytach niezabezpieczonych) między bankami i instytucjami finansowymi. Kluczowe daty:
- 2 czerwca 2025 — GPW Benchmark rozpoczął oficjalną publikację POLSTR i indeksów składanych (POLSTR 1M, 3M, 6M)
- 1 września 2025 — POLSTR uzyskał status wskaźnika referencyjnego zgodnego z unijnym rozporządzeniem BMR
- Listopad 2025 — pierwsze obligacje skarbowe oparte na POLSTR (1,48 mld zł), pierwsza linia kredytowa B2B (Pekao S.A.)
- Grudzień 2025 — ostatnia emisja obligacji opartych na WIBOR
- 1 stycznia 2026 — POLSTR po raz pierwszy w przepisach powszechnie obowiązujących
Mechanizm: stopa składana
Sam POLSTR to stopa jednodniowa (overnight). W kredytach nie stosuje się jego pojedynczej wartości — bank używa stopy składanej (POLSTR 1M Stopa Składana, 3M, 6M), czyli skumulowanych dziennych stawek z ostatniego miesiąca, kwartału lub półrocza.
To zasadnicza różnica wobec WIBOR-u: POLSTR jest backward-looking (patrzy wstecz, uśrednia rzeczywiste transakcje z minionego okresu), a WIBOR był forward-looking (deklarowany koszt pieniądza na przyszły okres). W praktyce: ratę POLSTR-ową dokładnie poznajesz dopiero po zakończeniu okresu odsetkowego.
Aktualny harmonogram
| Termin | Co się dzieje |
|---|---|
| II kw. 2025 | GPW Benchmark formalnie publikuje POLSTR i rodzinę indeksów składanych |
| IX 2025 | POLSTR zgodny z BMR — może być stosowany w umowach finansowych |
| XII 2025 | Pierwsze obligacje skarbowe na POLSTR; ostatnia emisja na WIBOR |
| I kw. 2026 | Banki zaczynają oferować krótkoterminowe kredyty firmowe oparte na POLSTR |
| II kw. 2026 | POLSTR pojawia się w kredytach hipotecznych dla klientów indywidualnych |
| 2027 | Wszystkie nowe kredyty hipoteczne ze zmiennym oprocentowaniem mają być na POLSTR |
| 1 stycznia 2028 | Zaprzestanie publikacji WIBOR i WIBID. Jednorazowa konwersja istniejących umów na POLSTR + spread korygujący |
Uwaga — harmonogram nie jest pewny. W lutym 2026 prezes Związku Banków Polskich publicznie przyznał, że trwają analizy „dłuższego funkcjonowania WIBOR-u dla starych umów”. Nieoficjalnie banki przygotowują wniosek o odroczenie konwersji o 2 lata.
Spread korygujący — kluczowy mechanizm
Konwersja WIBOR → POLSTR nie polega na zwykłym podstawieniu nazwy. POLSTR jest historycznie niższy niż WIBOR (w stabilnych warunkach o ok. 0,3 p.p.) — gdyby zamiana odbyła się 1:1, raty kredytobiorców spadłyby skokowo, a banki straciłyby na portfelu hipotecznym.
Aby tego uniknąć, do POLSTR-u dodawany będzie spread korygujący — wartość, która ma wyrównać różnicę między starym a nowym wskaźnikiem tak, by w momencie konwersji efektywne oprocentowanie pozostało na zbliżonym poziomie.
Co już wiadomo o spreadzie (stan: I kw. 2026)
- Spread określi Minister Finansów (resort planuje wydać rozporządzenie w sprawie spreadu) w drodze rozporządzenia
- Resort nie wyklucza, że spread może mieć wartość ujemną
- Projekt nowelizacji ustawy o kredycie hipotecznym (numer RCL UC132) ma być sfinalizowany w III kw. 2026
- Eksperci zgłaszają poważne wątpliwości konstytucyjne co do określania spreadu rozporządzeniem (a nie ustawą)
Czy konwersja podniesie Ci ratę?
Oficjalna deklaracja MF, NBP i NGR: konwersja ma być finansowo neutralna. To znaczy, że suma POLSTR + spread korygujący w momencie konwersji ma odpowiadać dotychczasowemu WIBOR-owi.
W praktyce sytuacja jest bardziej zniuansowana:
Argument za neutralnością
Spread jest matematycznie liczony tak, by efektywne oprocentowanie nie zmieniło się skokowo. Mechanizm sprawdził się w innych krajach.
Argumenty „diabeł tkwi w szczegółach”
- Backward-looking opóźnienie. POLSTR uśrednia stawki z minionego okresu. W cyklach obniżek stóp klient POLSTR-owy zaoszczędzi mniej niż WIBOR-owy. W cyklach podwyżek — odwrotnie.
- Wyższa marża dla nowych klientów. Doświadczenie ING z WIRON-em pokazało, że banki kompensują sobie wyższe ryzyko bazowe wyższą marżą (~0,3–0,4 p.p.).
- Brak przewidywalności raty. Przy WIBOR 3M znałeś ratę na 3 miesiące do przodu. Przy POLSTR 1M Stopa Składana znasz ją dopiero po zakończeniu miesiąca.
Konkretne liczby (stan: styczeń 2026)
Uwaga: wartości poniżej to migawka z początku 2026 r. — aktualne stawki sprawdź na gpwbenchmark.pl.
- POLSTR overnight: 3,87%
- POLSTR 1M Stopa Składana: 3,66%
- POLSTR 3M Stopa Składana: 3,88%
- POLSTR 6M Stopa Składana: 4,29%
- WIBOR 3M: ~3,91%
- WIBOR 6M: ~3,82%
Jak widać, w obecnym cyklu obniżek stóp różnice między WIBOR a POLSTR są znacznie mniejsze niż historyczne 0,3 p.p. — w niektórych okresach POLSTR jest wręcz wyższy od WIBOR-u.
Co zrobić jako kredytobiorca w 2026
Jeśli masz kredyt na WIBOR
- Sprawdź klauzulę fallback w umowie. Większość umów po 2020 roku zawiera zapis, co stanie się gdy WIBOR przestanie być publikowany.
- Czekaj na rozporządzenie MFiG. Prawdopodobnie pojawi się w 2027. Do tego momentu Twoja rata liczona jest klasycznie z WIBOR-u.
- Aneksy są dobrowolne — czytaj uważnie. ZBP zapowiada, że banki będą oferować dobrowolną konwersję jeszcze przed 2028.
- Refinansowanie jako alternatywa. W II kw. 2026 możesz wziąć nowy kredyt już od razu na POLSTR — eliminujesz niepewność konwersji.
Jeśli bierzesz nowy kredyt w 2026
- Do II kw. 2026 — kredyty są jeszcze głównie na WIBOR (3M lub 6M)
- Od II kw. 2026 — banki zaczną oferować kredyty hipoteczne na POLSTR 1M Stopa Składana
- Od 2027 — wszystkie nowe kredyty hipoteczne mają być wyłącznie na POLSTR
- Alternatywą jest okresowo stała stopa (zwykle 5 lat) — uniezależnia od reformy
Główne ryzyka reformy
Ryzyko 1: Pozwy o spread korygujący
Eksperci prawni wskazują, że wyznaczenie spreadu rozporządzeniem MFiG (a nie ustawą) jest wątpliwe konstytucyjnie. Po 2028 może to skutkować falą pozwów analogicznych do „frankowych”.
Ryzyko 2: Brak narzędzi zabezpieczających
Doświadczenie WIRON pokazało, że bez rozwiniętego rynku instrumentów pochodnych opartych o nowy wskaźnik banki podnoszą marże. POLSTR ma więcej czasu na rozwój tego rynku, ale to dopiero początek.
Ryzyko 3: Polska jako jedyny tak agresywny przypadek w UE
Polska jest jedynym krajem UE, który zdecydował się na tak gwałtowną odgórną wymianę wskaźnika dla kredytów hipotecznych konsumenckich. To rodzi dodatkowe ryzyko prawne i operacyjne.
Podsumowanie
- WIRON odpadł — w grudniu 2024 zastąpił go POLSTR (Polish Short-Term Rate)
- POLSTR jest publikowany od 2 czerwca 2025 przez GPW Benchmark
- Pierwsze kredyty hipoteczne na POLSTR pojawią się w II kw. 2026
- Pełna konwersja istniejących umów planowana na 1 stycznia 2028 (z możliwym odroczeniem)
- Konwersja ma być neutralna dzięki spreadowi korygującemu (rozporządzenie MFiG, w przygotowaniu)
- Główne ryzyka: opóźnienie reaktywności w cyklach obniżek stóp, wyższa marża dla nowych kredytów, potencjalne pozwy o spread